Produkty fermentowane to samo zdrowie

Mleczne napoje fermentowane to produkty, które powstają z mleka poddanego fermentacji dzięki obecności specyficznych mikroorganizmów przetwarzających laktozę. Należy podkreślić, że mikroflora ta w produkcie gotowym do spożycia musi pozostać żywa i aktywna, aż do ostatniego dnia przydatności do spożycia. Do mlecznych produktów fermentowanych zaliczamy m.in. jogurt, kefir, zsiadłe mleko czy kumys.


Kilka słów o fermentacji
W zależności od tego, jakiej fermentacji poddamy mleko, otrzymamy produkt o różnej wartości odżywczej i odmiennych walorach smakowych. W jogurcie fermentację mlekową przeprowadzą m.in. bakterie gatunku Lactobacillus. Podczas tego procesu laktoza ulegnie przemianie do glukozy i galaktozy oraz kwasu mlekowego. Dodatkowo w kefirze, dzięki obecności drożdży Saccharomyces, zajdzie fermentacja alkoholowa. Powstaną niewielkie ilości alkoholu etylowego i dwutlenku węgla. Stąd też odmienny smak obu produktów fermentowanych.


Walory zdrowotne jogurtu doceniali już Egipcjanie
Już 3000 lat temu jogurtem delektowali się Egipcjanie i Babilończycy. Jednak jego walory zdrowotne dostrzegli Bułgarzy. Od XX wieku jogurt sprzedawany był w aptekach. Podczas procesu fermentacji mleka, następuje częściowy rozkład laktozy, czyli cukru mlecznego. Wzrasta także strawność białek, ponieważ zwiększa się liczba uwolnionych aminokwasów. Jogurt jest bardzo dobrym źródłem łatwo przyswajalnego wapnia. Jeden jogurt w około 20% pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Zawiera także znacznie więcej niż mleko witamin z grupy B. Jogurty stanowią także źródło probiotyków korzystnie wpływających na funkcjonowanie układu pokarmowego.


Orzeźwiający kefir
Kefir uważany jest za jeden z najstarszych napojów fermentowanych na świecie. Prawdopodobnie pochodzi z Kaukazu, gdzie produkowany był przez górali z mleka krowiego lub koziego. Kefir charakteryzuje się bardzo specyficznym kwaskowatym smakiem. W skład tzw. grzybków kefirowych, wchodzi około 30 różnych mikroorganizmów. Mikroflora ta przeprowadza fermentację mlekowo-alkoholową i to dzięki niej kefir jest tak orzeźwiający. Kefir, podobnie jak jogurt bogaty jest w wapń. Znajdziemy w nim także witaminę B1, B2, B6 czy B12, a także kwas foliowy i witaminę K. Pozytywnie wpływa na pracę jelit. Zawiera korzystne dla naszego zdrowia mikroorganizmy.


Jak często jeść produkty mleczne?
Najnowsze zalecenia Instytutu Żywności i Żywienia mówią o tym, aby każdego dnia w diecie osób dorosłych znajdowały się co najmniej 2 porcje produktów mlecznych. Natomiast w diecie dzieci powinny znaleźć się co najmniej 3-4 porcje.
 


Przejdź do artykułu

 

Dieta „Niebieskich Stref”, czyli co jedzą najstarsi ludzie na świecie?

Dwóch demografów – Michel Poulain i Gianni Pes – podczas swoich badań naukowych, niebieskim długopisem zakreślało na mapie Sardynii wioski, w których zamieszkiwało najwięcej stulatków. Badania te zainteresowały Dana Buettnera z National Geographic i New York Timesa. Postanowił on przyjrzeć się takim miejscom na całym świecie. Tak powstały „Niebieskie Strefy”, czyli miejsca na ziemi, gdzie żyje najwięcej najstarszych i najzdrowszych ludzi: Okinawa, Sardynia, Loma Linda (Kalifornia), Ikaria i Nicoya (Kostaryka). Jakie czynniki sprzyjają długowieczności? Jaką rolę odgrywa dieta?


Sekret „Hara hachi bu”, czyli nie jedz do syta
Na japońskiej wyspie Okinawa żyje najwięcej stulatków na świecie. Charakterystycznym elementem tradycyjnej diety okinawskiej jest deficyt energetyczny, o którym mówi słynne powiedzenie „Hara hachi bu”, czyli jedz do momentu, aż poczujesz się w 80% najedzony. Seniorzy mieszkający na Okinawie jedzą ok. 200 kcal mniej, niż wynosi ich zapotrzebowanie. W ich diecie dominują węglowodany, jest natomiast niewiele tłuszczu i białka.


Soja, tofu, bataty, wodorosty, konjac, grzyby Shiitake to produkty, które bogate są w wiele substancji o działaniu prozdrowotnym. Wbrew pozorom dieta okinawskich stulatków nie obfituje w ryby. Spośród mięs dominuje wieprzowina, a szczególnie partie bogate w kolagen i elastynę, takie jak świńskie uszy czy nogi, które stanowią składniki dań tradycyjnych. Ryby i potrawy mięsne spożywane są zazwyczaj w czasie świąt.


Stuletni mieszkańcy Sardynii jedzą chleb pszenny, warzywa i przetwory mleczne
W Sardynii żyje dużo więcej stulatków niż na innym obszarze Europy. Podstawą ich diety jest chleb pszenny, warzywna zupa minestrone, a także ziemniaki i mleko kozie. Sery takie jak twaróg czy ricotta są obecne przede wszystkim w diecie mieszkańców rejonów górskich. Mięso, podobnie jak w przypadku mieszkańców Okinawy, spożywane jest rzadko. W diecie są także dobre źródła wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, takie jak orzechy i kasztany jadalne. Miód, opuncje, figi i rodzynki stanowią dodatkowe urozmaicenie diety. Mieszkańcy Sardynii doskonale komponują z różnymi potrawami zioła, które są dobrym źródłem substancji o działaniu prozdrowotnym. Obecne w ich diecie czerwone wino jest bogate w antyoksydanty, chroniące organizm przed wolnymi rodnikami.


Dieta stuletnich Kalifornijczyków
Adwentyści Kościoła Dnia Siódmego, czyli mieszkańcy miejscowości Loma Linda w Kalifornii żyją średnio o 10 lat dłużej od pozostałych Amerykanów. Rzadziej umierają na nowotwory i choroby układu krążenia. Nie piją alkoholu i nie palą papierosów. Stosują dietę wegetariańską lub wegańską. Ich menu bogate jest w warzywa, owoce, orzechy, produkty pełnoziarniste, a także rośliny strączkowe. Dbają o aktywność fizyczną. Tak jak w przypadku powyżej opisanych sposobów żywienia, tak i wśród mieszkańców Loma Linda, dieta opierająca się na produktach nieprzetworzonych stała się jednym z kluczowych elementów w utrzymaniu zdrowia przez długie lata.


Przejdź do artykułu

 

Ile wapnia potrzebujesz każdego dnia?

Wapń stanowi około 1,5% masy naszego ciała. Prawie w całości zgromadzony jest w kościach. Pełni jednak nie tylko funkcję budulcową. Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu hormonalnego, ponieważ odpowiada m.in. za wydzielanie i aktywację hormonów i neurotransmiterów. Wapń reguluje skurcze mięśni. Bierze także udział w procesie krzepnięcia krwi, przewodnictwie nerwowym czy regulacji procesów zapalnych.


Od czego zależy zapotrzebowanie na wapń?
Zapotrzebowanie organizmu na wapń związane jest przede wszystkim z wiekiem i stanem fizjologicznym. U kobiet ciężarnych należy zabezpieczyć potrzeby zarówno wzrastającego płodu, jak i przyszłej mamy. W okresie dzieciństwa wapń jest niezbędny do rozwoju i kształtowania kośćca. Podaż tego pierwiastka na odpowiednim poziomie w życiu dorosłym utrzymuje prawidłową masę kostną, a w przypadku seniorów minimalizuje proces resorpcji wapnia z kości.


Naukowcy szacujący potrzeby organizmu na wapń wzięli pod uwagę jego codzienne straty z kałem, moczem oraz potem, które w sumie średnio wynoszą 265-295 mg/dobę. A także biodostępność i wchłanianie wapnia z żywności, które szacuje się na poziomie około 30%.


Ile wapnia potrzebuje dziecko, a ile dorosły?
Normy zalecanego spożycia na wapń przedstawiono w tabeli 1. Wystarczające spożycie wapnia u niemowląt do 6 miesiąca życia ustalono na 200 mg, natomiast po tym okresie, aż do zakończenia 1. roku życia na 260 mg. Zalecane bezpieczne spożycie tego pierwiastka u trzylatków kształtuje się na poziomie 700 mg/dobę. Natomiast u dzieci w wieku 4-9 lat 1000 mg. Dorastający chłopcy i dziewczęta potrzebują 1300 mg wapnia. Zalecane spożycie wapnia u osób dorosłych wynosi 1000 mg, natomiast seniorów 1200 mg.


Tabela 1. Zapotrzebowanie na wapń w różnych grupach wiekowych. 

Wiek

Zalecane spożycie (norma RDA) [mg/dobę]

1-6 m.ż.

200 (Wystarczające spożycie, AI)

7-12 m.ż.

260 (Wystarczające spożycie, AI)

1-3

700

4-6

1000

7-9

1000

Chłopcy

10-18

1300

Dziewczęta

 

10-18

1300

Mężczyźni

19-65

1000

>65

1200

Kobiety

19-50

1000

>51

1200

Ciężarne

<19

1300

>19

1000

Laktacja

<19

1300

>19

1000

Jarosz M. (red.): Normy żywienia dla populacji polskiej - nowelizacja 2012. IŻŻ
 

Zawartość wapnia w żywności


Bogatym źródłem dobrze przyswajalnego wapnia w diecie jest mleko i jego przetwory. Dlatego zaleca się minimum 2 porcje produktów mlecznych na dobę. Zasobne w ten pierwiastek są także konserwy rybne, które spożywane są łącznie ze szkieletem, takie jak sardynki czy szprotki. Do roślinnych źródeł wapnia zaliczamy warzywa kapustne, jarmuż, migdały czy strączki. Jednak przyswajalność wapnia z tych produktów jest znacznie mniejsza z uwagi na obecność w nich takich związków jak fityniany czy szczawiany.
 

Tabela 2. Zawartość wapnia w typowej porcji produktu

Produkt

Zawartość wapnia [mg]

Szklanka mleka 2%

240

Szklanka jogurtu naturalnego

255

Plaster żółtego sera

217

2 łyżki twarogu

34

Garść migdałów

80

Pół szklanki suchych nasion soi

240

2 czubate łyżki krojonej kapusty

67

Szklanka napoju sojowego wzbogacanego w wapń

240

Łyżka maku

126

Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.

 


 


Przejdź do artykułu

 

Czy nadprogramowe kilogramy mają związek z mikroflorą jelit?

W ostatnich latach coraz większą uwagę naukowców starających się rozwikłać przyczyny powszechnej plagi nadwagi i otyłości, zwraca rola mikroflory jelitowej. Nieprawidłowo zbilansowana dieta, bogata w tłuszcz i cukry proste, uboga natomiast w błonnik, a tym samym niedoborowa w prebiotyki, czyli pokarm dla bakterii przewodu pokarmowego, stanowi ważny kierunek badań naukowców szukających związków pomiędzy nadmierną masą ciała a mikroflorą jelit.


Dysbioza negatywnie wpływa na zdrowie
Wiele badań udowodniło niekorzystny wpływ zaburzonej mikroflory jelit na zdrowie człowieka, w tym zaburzenia odporności, większe ryzyko chorób układu krążenia czy nieprawidłowe funkcjonowanie układu hormonalnego. Wszystkie te nieprawidłowości mogą negatywnie wpływać na masę ciała i przyczyniać się do zwiększenia ryzyka otyłości.


Co kształtuje mikroflorę naszych jelit?
Mikroflora jelit kształtowana jest już od narodzin dziecka. Poród siłami natury ułatwia kolonizację bakterii. Kolejnym czynnikiem odgrywającym ważną rolę już od pierwszych dni życia dziecka jest sposób jego karmienia. Karmienie piersią jest dużo korzystniejsze, w przeciwieństwie do karmienia mlekiem modyfikowanym. Badania pokazały, że dzieci karmione mlekiem mamy mają nawet 10 razy więcej korzystnych bakterii rodzaju Bifidobacterium.


W kolejnych latach życia na skład mikroflory jelit znacząco wpływa zwyczajowy sposób żywienia się. Negatywnie wpływa przede wszystkim dieta wysoko tłuszczowa z niską zawartością błonnika pokarmowego. Poza tym nie można pominąć takich czynników jak geny, przyjmowanie antybiotyków lub innych leków, a także stan zdrowia przewodu pokarmowego.


Nadmierna masa ciała negatywnie wpływa na skład mikroflory jelit
W badaniach eksperymentalnych z udziałem zwierząt wykazano, że u myszy szczupłych profil mikroflory jelit jest znacznie korzystniejszy niż u gryzoni otyłych. Naukowcy podkreślali fakt, że obserwacje te były niezależne od tego, czy otyłość byłą wywołana dietą czy uwarunkowana genetycznie. Podobne wyniki podsumowały badania z udziałem ludzi. Co więcej, dowiedziono, ze mikroflora jelit osób z niedoborem masy ciała, czyli anoreksją, jest bardzo podobna do składu bakterii jelitowych osób z wagą prawidłową.


Obecnie naukowcy rozważają również możliwość przeszczepów mikroflory jelit, a także stosowania odpowiedniej probiotykoterapii. Chociaż dokonano już takich eksperymentów i wyniki są bardzo obiecujące, nadal brakuje jednoznacznych wyników badań, które umożliwiłyby zastosowanie tych metod w praktyce, bez obaw o skutki uboczne.
 


Przejdź do artykułu

 

Co to jest podstawowa przemiana materii?

Podstawowa przemiana materii, określana często skrótem PPM lub BMR ( z ang. Basal Metabolic Rate), definiowana jest jako ilość energii niezbędna do zapewnienia podstawowych funkcji organizmu człowieka, czyli prawidłowego działania narządów wewnętrznych w stanie spoczynku fizycznego (na czczo) i psychicznego oraz w optymalnym klimacie. Wykorzystywana jest m.in. na wzrost i odbudowę komórek, pracę serca czy proces oddychania.


Ile wynosi PPM u dorosłej kobiety?

Podstawowa przemiana materii stanowi około 45-70% całodziennego zapotrzebowania organizmu na energię. Średnio u dorosłego zdrowego człowieka równa się około 1 kcal/kg masy ciała/ 1 godzinę. Zatem podstawowa przemiana materii 30-letniej kobiety o wadze 55 kg wynosi przeciętnie 1320 kcal.


Jakie czynniki wpływają na PPM?

Podstawową przeminę materii determinuje wiele czynników. Zaliczamy do nich m.in. płeć, wiek, wzrost i masę ciała, a także stan zdrowia, w tym aktywność niektórych hormonów (m.in. tarczycy) oraz aktywność fizyczną. Ważne są również czynniki genetyczne.
W przypadku kobiet PPM warunkuje dodatkowo stan fizjologiczny. W czasie ciąży oraz podczas okresu karmienia piersią PPM ulega zwiększeniu.


W jaki sposób wylicza się PPM?

Podstawową przemianę materii można wyliczyć za pomocą specjalnych wzorów, albo gotowych kalkulatorów.


Jednym z najpopularniejszych wzorów jest moduł zaproponowany w 1990 roku przez Mifflina-St.Jeor. Bierze on pod uwagę aktualna masę ciała, wzrost oraz wiek danej osoby. Stosuje się go w przypadku osób w wieku 19-78 lat.


Wzór dla kobiet: 10 W + 6,25 H –5 A –161


Wzór dla mężczyzn: 10 W + 6,25 H -5 A + 5


W –masa ciała kg; H –wzrost cm; A –wiek


Przykładowe wyliczenia PPM dla 30-letniej kobiety o wadze 55 kg i wzroście 165 cm.


PPM= 10x55 + 6,25x167 – 5x30 – 161


PPM= 1283 kcal


Zakładając, że PPM stanowi 70% całodziennego zapotrzebowania na energię, dobowe zapotrzebowanie energetyczne tej kobiety wynosi 1833 kcal.
 


Przejdź do artykułu

 

Dlaczego antybiotyki niekorzystnie wpływają na układ trawienny?

W 1928 roku Aleksander Fleming zauważył, że przypadkowe zanieczyszczenie podłoża bakteriologicznego pleśnią Penicillium notatum zahamowało wzrost gronkowca złocistego. Badania nad penicyliną w 1945 r. zostały nagrodzone Nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny. Wprowadzenie antybiotyków jako leków pozwoliło uporać się światu z wieloma chorobami, które dziesiątkowały chorych. Jednak w ostatnich latach zwraca się uwagę na negatywne aspekty szerokiego stosowania antybiotyków. Ponieważ nadmierne ich przyjmowanie może przynosić odwrotny efekt.

 

„Przeciw zdolnym do życia”

Nazwę antybiotyk (anti – przeciw biostikos - zdolny do życia) wprowadził do medycyny Selman Waksman, który jest odkrywcą antybiotyku streptomycyny. Do antybiotyków zalicza się zarówno naturalne, jak i sztuczne substancje chemiczne, które wykazują aktywność przeciw bakteriom, zabijają je lub hamują ich rozwój. Ich skuteczność jest duża, jednak w ostatnich latach szczególną uwagę zwraca się na oporność bakterii na antybiotyki. Dlatego też antybiotyki przepisuje się wyłącznie w uzasadnionych przypadkach.

 

Niszczą dobre i złe bakterie

Antybiotyki negatywnie wpływają na przewód pokarmowy ponieważ niszczą nie tylko chorobotwórcze bakterie, ale również korzystne szczepy zamieszkujące nasze jelita. Dlatego też efektem antybiotykoterapii może być zaburzenie naturalnej flory bakteryjnej jelita, która odgrywa ważną rolę w przewodzie pokarmowym. Ich wpływ na mikrobiom jelit uzależniony jest m.in. od spektrum działania związku aktywnego i jego stopnia wchłaniania. Droga podania antybiotyku nie jest kluczowa, ponieważ stwierdzono, że antybiotyki podawane pozajelitowo również mogą niszczyć florę jelitową.

 

Biegunki po antybiotykoterapii

Zmiany ilościowe i jakościowe w populacji bakterii jelitowych na skutek przyjmowania antybiotyków mogą przyczynić się m.in. do upośledzenia trawienia i metabolizmu węglowodanów czy zaburzenia rozkładu kwasów żółciowych. Na skutek działania antybiotyków miejsce korzystnych bakterii takich jak Lactobacillus i Bifidobacterium zająć mogą m.in. groźne bakterie Clostridium difficile, które mogą prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Antybiotykoterapia może przyczynić się również do rozrostu grzybów z rodzaju Candida sp.


Przejdź do artykułu

 

Brak snu spowalnia metabolizm

Sen to czas, kiedy nasz mózg „izoluje” się od otoczenia. W czasie snu nie wiemy co się dzieje wkoło nas, nie podejmujemy także żadnych działań, o których np. śnimy. Sen daje nam odpoczynek i regenerację. Jest niezwykle ważną częścią naszego życia. Optymalna długość snu dla dorosłego człowieka wynosi około 8 godzin. Niedostateczna jego ilość może przyczynić się nie tylko do złego samopoczucia, ale także do zaburzenia metabolizmu. Jedno z przeprowadzonych badań pokazało, iż nieprzespana noc może obniżyć tempo przemiany materii od 5 do 20%.

 

Krótki sen – gorszy metabolizm glukozy

Badania pokazują, że krótszy sen ma związek z wyższym stężeniem hormonu stresu – kortyzolu, a także zaburzonym dostarczaniem glukozy do mózgu i tkanek. Niedostateczna ilość snu może powodować wysokie stężenie glukozy na czczo oraz insulinooporność, co z kolei jest czynnikiem ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.

 

Mało snu powoduje głód

Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, iż podwyższony wskaźnik masy ciała, czyli BMI ma związek z krótkim okresem snu. Naukowcy potwierdzają, że niedostateczna ilość snu wpływa na wydzielanie hormonów odpowiedzialnych za łaknienie. Obniżeniu ulega stężenie leptyny odpowiedzialnej za zmniejszanie uczucia łaknienia, natomiast wzrasta stężenie greliny nasilającej uczucie głodu.

 

Mniej wydatkowanych kalorii

Odpowiednia długość snu może ułatwiać kontrolę masy ciała. Osoby, które śpią krótko zazwyczaj mają mniejszą aktywność fizyczną w ciągu doby, a zatem mniejszy wydatek energetyczny. Jeśli dołożymy do tego wzmożone łaknienie spowodowane zaburzeniami hormonalnymi wywołanymi przez niedostateczną ilość snu, możemy spodziewać się zwiększenia masy ciała.


Przejdź do artykułu

 

Jak alkohol wpływa na układ pokarmowy?

Wpływ alkoholu na układ pokarmowy zależy od wielu czynników. Zaliczamy do nich m.in. rodzaj alkoholu i zawartość etanolu, sposób spożywania alkoholu, płeć czy czynniki genetyczne.

 

Co się dzieje z alkoholem w organizmie?

Pierwszym bezpośrednim miejscem w organizmie, na które oddziałuje alkohol jest błona śluzowa układu pokarmowego. Napoje wysokoprocentowe w największym stopniu przyczyniają się do jej uszkodzenia. Alkohol wchłania się w żołądku i jelicie cienkim. Łatwo dociera do wszystkich tkanek i płynów ustrojowych, jest obecny w nich w ilości proporcjonalnej do stężenia we krwi. Główne przemiany alkoholu zachodzą w wątrobie, dlatego też ten narząd jest najbardziej narażony na negatywne skutki oddziaływania etanolu. W wątrobie przemianom ulega ponad 90% spożytego alkoholu. Natomiast tylko 2-5% alkoholu w niezmienionej postaci organizm wydala z moczem, potem oraz wydychanym powietrzem.

 

Działanie alkoholu na żołądek

Alkohol ma wpływ na wydzielanie kwasu żołądkowego. Napoje o zawartości etanolu do 5% powodują zwiększenie wydzielania kwasu solnego, natomiast te o większej zawartości etanolu działają hamująco. Badania pokazują, że również rodzaj alkoholu może regulować wydzielanie żołądkowe. Alkohole niedestylowane takie jak piwo, wino czy szampan mogą zwiększać produkcję kwasu solnego w żołądku. Alkohol obniża także napięcie dolnego zwieracza przełyku, czego skutkiem jest refluks.

 

Działanie alkoholu na wątrobę

Wątroba stanowi główny narząd detoksykacyjny w organizmie człowieka. Przewlekłe spożywanie alkoholu prowadzić może m.in. do jej stłuszczenia, marskości, a także zaburzeń metabolicznych. Alkohol w wątrobie ulega przemianie do aldehydu octowego – silnej toksyny dla komórek wątroby. Co więcej aldehyd octowy zaburza naprawę DNA i może przyczyniać się do powstawania mutacji. W kolejnych reakcjach aldehyd przekształcany jest do octanu – związku nieszkodliwego do wątroby. A następnie do wody i dwutlenku węgla.

 

Czy posiłek ma wpływ na stężenia alkoholu we krwi?

Alkohol spożywany na „pusty żołądek” jest wchłaniany nawet 3 razy szybciej niż spożyty po posiłku zawierającym białko, tłuszcze i węglowodany. Kobiety są bardziej podatne na negatywne skutki picia alkoholu Badania potwierdzają wyższe stężenie alkoholu we krwi u kobiet, w porównaniu do mężczyzn, którzy wypili taką samą ilość napoju. Alkohol lepiej rozpuszcza się w wodzie niż tłuszczu, w związku z tym osiąga większe stężenie u kobiet, ponieważ mają w organizmie mniej wody niż mężczyźni.

Co więcej, u kobiet obserwuje się niższą aktywność enzymu biorącego udział w przemianach alkoholu. Dane statystyczne pokazują także, że u kobiet wcześniej rozwija się marskość wątroby, ponieważ są bardziej wrażliwe na toksyczne działanie etanolu na komórki wątroby.


Przejdź do artykułu

 

Dlaczego rośliny strączkowe mają działanie wzdymające?

Fasola, bób, groch, soja czy soczewica stanowią bogate źródło wielu substancji odżywczych. Z uwagi na cenne składniki polecane są jako element urozmaiconej diety. Zawierają duże ilości wysokiej jakości białka roślinnego, witamin z grupy B, a także związków mineralnych: wapnia, magnezu, potasu oraz żelaza. Jednak są w nich również obecne substancje o działaniu gazotwórczym, które mogą powodować dyskomfort trawienny.


Kłopotliwe związki


Za efekt wzdymający roślin strączkowych odpowiadają związki należące do grupy oligosacharydów, czyli węglowodanów złożonych z 2 do 10 cząsteczek cukrów prostych. Należą do nich między innymi stachioza, rafinoza i werbaksoza. Największy efekt wzdymający powoduje stachioza. Trawienie wymienionych olisacharydów przez organizm ludzki jest utrudnione, ze względu na brak enzymów rozkładających wiązania alfa-galaktozydowe. Bez przeszkód rozkładają te związki obecne w jelicie grubym bakterie. Gazy, które powstają podczas tych przemian (głównie wodór i dwutlenek węgla) powodują nieprzyjemne wzdęcia.


Zminimalizuj niepożądane efekty


Warto podkreślić, że moczenie (najlepiej na gorąco) suchych nasion roślin strączkowych przed gotowaniem, pozwala na usunięcie znacznej części związków odpowiedzialnych za wzdęcia.
 


Przejdź do artykułu

 

Jakie produkty nie powinny być spożywane przy nietolerancji laktozy?

Laktoza jest dwucukrem występującym w mleku i jego przetworach, a także innych produktach żywnościowych, a nawet lekach. Pacjenci nietolerujący laktozy powinni wyeliminować lub ograniczyć w diecie produkty zawierające ten cukier. Spożycie laktozy może u nich powodować biegunkę, ból brzucha, wzdęcia lub nieprzyjemne uczucie przelewania w brzuchu.


Gdzie znajduje się laktoza?


Największą zawartością laktozy charakteryzuje się mleko w proszku. W 100 g odtłuszczonego i wysuszonego mleka może znajdować się ponad 50 g tego cukru. Dobre źródło laktozy stanowi też mleko skondensowane, a także słodycze na bazie czekolady mlecznej, sery (topione, twarogowe), napoje i desery mleczne. Śladowe ilości laktozy znajdują się w serach żółtych (ok. 0,1 g w 100 g).

 


Mleko, bez względu na gatunek zwierząt, od których pochodzi zawiera podobną ilość laktozy – ok. 5 g w 100 g produktu. Mleczne produkty fermentowane, takie jak jogurt czy kefir zawierają bakterie, które ułatwiają trawienie laktozy i są dosyć dobrze tolerowane przez osoby z nietolerancją laktozy. 


Przejdź do artykułu

 

Jakie produkty mogą nasilać zgagę?

Zgaga, czyli nieprzyjemne uczucie pieczenia występuje najczęściej po zjedzeniu obfitego posiłku.. Związane to jest z wypełnieniem żołądka, które sprzyja rozluźnieniu dolnego zwieracza przełyku i zarzucaniu kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. Problem ten występuje po spożyciu określonych produktów lub potraw.


Jakie produkty mogą nasilać zgagę?


Dania smażone, zawierające dużą ilość tłuszczu, nasilają wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Opóźniają opróżnianie żołądkowe i zmniejszają napięcie dolnego zwieracza przełyku. Podobne działanie wykazuje czekolada. Zgagę mogą również nasilać owoce cytrusowe i przygotowane z nich soki, a także soki warzywne – szczególnie pomidorowy. Drażniące działanie wykazują przyprawy oraz zioła takie jak np. mięta. Wystrzegać należy się alkoholu, który upośledza kurczliwość przełyku oraz obniża napięcie dolnego zwieracza przełyku. Kawa, a także mocny napar herbaty również mogą spowodować pojawienie się nieprzyjemnego uczucia pieczenia.
 


Przejdź do artykułu